Ga naar inhoud
Mijn kast die ik vaak gebruik als een voorbeeld
Je weet precies wat je moet doen en toch begin je niet
Veel volwassenen met ADHD herkennen dit.
Je weet precies wat je moet doen. De was ligt klaar, je administratie wacht, je moet een mail sturen of een verslag afmaken.
Je hebt geleerd om een to-do lijst te maken. En toch helpt dat niet altijd.
Het is niet dat je het vergeten bent.
Het is ook niet dat je het niet belangrijk vindt. Misschien heb je het zelfs prioriteit gegeven in jouw agenda, met een leuk flitsend kleurtje zodat het echt opvalt.
En vaak denk je er de hele dag aan. En toch begin je niet.
Je loopt erlangs, je stelt het uit, je doet eerst iets anders en ondertussen groeit de spanning in je hoofd.
Aan het einde van de dag voel je je schuldig en vraag je je af waarom het jou niet lukt terwijl anderen het gewoon doen.
En ondertussen zie je niet meer wat je allemaal wel hebt gedaan die dag. En dat is vaak heel veel maar het stond niet bovenaan die lijst in jouw hoofd.
Veel mensen denken dan dat ze lui zijn.
Maar bij ADHD werkt het simpelweg anders.
Wat er werkelijk gebeurt
Beginnen is voor veel mensen met ADHD één van de moeilijkste dingen die er zijn.
Niet omdat we niet willen.
Maar omdat ons brein moeite heeft met opstarten.
Je kunt het vergelijken met een auto waarvan de motor koud is.
Hij wil wel rijden, maar hij komt moeilijk op gang, net als die van mij. Een prima auto maar in de winter heeft hij toch iets meer tijd nodig en ik ook.
Bij ADHD spelen een paar dingen tegelijk.
Veel volwassenen met ADHD hebben pas energie als iets interessant, urgent of spannend is.
Je hoofd ziet meteen alles wat er bij een taak komt kijken en dat is zoveel meer dan een neurotypical zich bedenkt.
Mijn eigen stress
Je wilt niet weten wat een stress de BTW aangifte mij elk kwartaal oplevert.
In mijn hoofd moet ik de rekeningen opzoeken, een uitdraai van mijn bankafschrift maken, alles invullen, bang zijn dat ik rekeningen mis, en vooral netjes en secuur werken. Verder heb ik twee verschillende gekleurde stiften nodig.
Omdat ik ooit jaren geleden dat heb bedacht. 😉Het zou alles voor mij duidelijker maken dacht ik.
Met de nadruk op dacht, maar die die twee stiften moeten nog steeds klaar liggen. Naast de perforator, de nietmachine en het plakband.
Ik stel het inleveren elk kwartaal weer uit terwijl ik weet dat als ik eenmaal begin het mij maximaal 3 uur kost.
Gelukkig heb ik voor mezelf een deadline gecreëerd.
Uiterlijk de 27e van de maand erop moet het bij mijn accountant zijn. Zo niet dan krijg ik een mail van hem waar mijn BTW aangifte blijft.
En dat is tegenwoordig mijn eer te na. Maar toch jongens, die BTW aangifte, het blijft mijn minst favoriete bezigheid van mijn werk terwijl het daadwerkelijk gewoon veel minder tijd kost dan elke week een blog schrijven.
Wat voor een ander één taak is, voelt voor mij als minstens twintig losse stappen. En die losse stappen maken het juist zo groot.
En hoe groter het voelt, hoe moeilijker het wordt om te beginnen. Het verlamt me.
En ik komt niet meer in beweging niet omdat ik niet wil maar omdat mijn brein het niet overziet.
Nog een voorbeeld
Een voorbeeld wat ik vaak gebruik is het volgende:
‘Jaren geleden had een kennis aan mij gevraagd of ik haar trouwjurk voor haar kon maken. Ik had toen geen baan buitenshuis en tijd genoeg. Samen hebben we stof uitgezocht en een patroon. Binnen twee weken had ik de proefje klaar. Deze was goed genoeg om uit de definitieve stof te naaien. Zo gezegd zo gedaan, jurk geknipt in elkaar geregen en weghangen. Ik had toch nog maanden de tijd. Drie weken voor de bruiloft kwam de stress, die jurk moest nog af. En hij kwam af.’
Maar ik had schijnbaar de tijdsdruk nodig om er daadwerkelijk aan te beginnen en af te maken.
Sterker nog, in de tussenliggende maanden was ik er niet mee bezig niet fysiek maar ook niet in mijn hoofd.
Ik had toch de tijd. En pas toen de tijdsdruk kwam, kwam ik in actie. Maar hoe mijn brein werkte wist ik toen nog niet. En dat niet weten leverde weer stress op.
Tegenwoordig weet ik hoe het werkt Ik heb prikkels nodig om in beweging te komen. Een deadline, een afspraak of een examen. En dan pas ben ik in staat om mezelf aan het werk te zetten. Maar die tussentijd vreet letterlijk energie.
Beginnen heeft weinig met discipline te maken
“Als ik nou gewoon wat meer discipline had.”
Maar beginnen heeft bij ADHD weinig met discipline te maken.
Mensen met ADHD kunnen ongelooflijk hard werken.
Ze kunnen doorzetten als geen ander.
Alleen het starten kost vaak veel meer energie dan mensen denken.
En als beginnen al zoveel energie vraagt, is het logisch dat het niet altijd lukt.
Hoe kun je makkelijker beginnen
Wat vaak helpt is het kleiner maken dan je eigenlijk logisch vindt. Ik noem dat altijd het platslaan van taken.
Dus niet zeggen dat je de administratie gaat doen.
Maar beginnen met de enveloppen eerst op tafel leggen.
Niet meteen het hele huis opruimen.
Maar gewoon vijf minuten de tafel leegmaken of de keukenla uitzuigen met de stofzuiger.
Niet omdat dat genoeg is. Maar omdat beginnen vaak het moeilijkste deel is.
Als de motor eenmaal loopt, wordt het meestal makkelijker. Na die keukenla pak ik haast automatisch ook de la eronder
En wat mij ook helpt is iets op mijn lijstje zetten wat al klaar is. Dan kan ik dat meteen afvinken en heb ik mijn eerste dopamine shot te pakken en loopt die motor.
Hou ik mij zelf hiermee voor de gek? Ja natuurlijk en dat weet ik ook heel goed maar het werkt, bij mij, wel.
Je bent meer dan jouw ADHD
Als jij moeite hebt met beginnen, zegt dat niets over je motivatie en niets over je inzet. Het zegt alleen iets over hoe jouw brein werkt.
Alleen die tussentijd tussen willen en beginnen kan ontzettend veel energie kosten. Soms vreet het letterlijk energie.
Loop jij daar vaak in vast en kost het je meer energie dan je hebt, maak dan eens een afspraak met mij.
Dan kijken we samen hoe jij jouw motor makkelijker kunt leren opstarten.
Je bent welkom.
Liefs, Nicole ❤️
