Ga naar inhoud
Wat hormonen doen met het ADHD brein van vrouwen rond de overgang
Dit blog is een verdieping op mijn eerdere blog over dopamine en ADHD.
Merk je dat jouw ADHD erger wordt je richting de overgang gaat? Voelt je hoofd mistiger, je emoties heftiger en je energie sneller op? Dat is geen toeval. Hormonen beïnvloeden dopamine, en bij vrouwen met ADHD kan dat grote gevolgen hebben.
In dit artikel leg ik uit wat er gebeurt en waarom dit niets zegt over jouw kracht of karakter.
Ze zit tegenover me. Ze is net 46 jaar maar haar verjaardag heeft ze maar niet gevierd. Te veel stress en daar had ze geen tijd voor verteld ze mij. Samen met haar partner heeft ze twee pubers. En ze heeft een verantwoordelijke baan die haar altijd veel voldoening gaf. Tot voor kort.
“Ik redde het altijd,” verteld ze.
“Het was druk. Chaotisch. Maar ik hield alles draaiende.
En nu… glipt het uit mijn handen.”
Ze beschrijft hoe ze jarenlang leefde op deadlines, een super verantwoordelijkheidsgevoel en een flinke dosis adrenaline.
Niet ideaal, maar het werkte goed genoeg.
Zowel privé als zakelijk hield ze alle ballen in de lucht. Een deadline voor verkleedkleding naaien op school, ze kon dat. Een deadline voor een verslag voor haar werk, ze draaide haar hand er niet voor om. Tot vrijdagmiddag werken, thuis komen, inpakken en de volgende ochtend vroeg met zijn viertjes voor drie weken op vakantie, een peulenschil.
Totdat het niet meer lukte
Rond haar menstruatie is haar hoofd altijd al één grote mistbank. Hier heeft ze al voor haar gevoel haar hele leven last van maar zo erg als tegenwoordig. Dit is nieuw voor haar.
En niet alleen voor haar maar ook voor haar gezin en haar collega’s.
Ze vergeet afspraken die ze vijf minuten eerder nog helder had.
Ze reageert emotioneler dan ze wil. Zelfs huilbuien of boze uitbarstingen komen tegenwoordig in haar woordenboek voor.
En als ze zich eindelijk weer een beetje zichzelf voelt, is ze vooral uitgeput van het bijtanken voordat de volgende ‘uitbarsting’ zich weer aandient..
En dan komt de conclusie die zoveel vrouwen trekken:
“Misschien kan ik het gewoon niet meer aan.”
Hier ga ik altijd even rechtop zitten.
Nee.
Dit is geen karakterkwestie.
En het is al helemaal geen zwakte.
Wat er gebeurt in je brein wanneer hormonen veranderen
Oestrogeen ondersteunt dopamine. En dopamine helpt je brein met focus, motivatie en overzicht.
Als oestrogeen gaat schommelen of structureel daalt, verliest dopamine steun.
En bij een ADHD brein voel je dat niet subtiel.
Je voelt het voluit.
Wat vroeger nog nét lukte met wilskracht en doorzetten, kost nu dubbel zoveel energie.
Energie die je niet meer hebt. Je oude trucjes werken niet meer.
En dus ga je nóg harder proberen.
Dat is het moment waarop veel vrouwen zichzelf beginnen af te breken.
“Ik ben 46. Ik hoor dit toch onder controle te hebben?”
“Ik moet gewoon wat gedisciplineerder zijn.”
Alsof je brein een stoute puber is die je even streng moet toespreken
Maar dit is geen ongehoorzaamheid.
Dit is overbelasting. Overbelasting van jouw brein doordat je jaren achter elkaar op je tenen hebt gelopen en jouw hoofd maar net boven water kon houden. En dat lukt nu niet meer.
Veel vrouwen met ADHD hebben hun hele volwassen leven boven hun eigen capaciteit gefunctioneerd.
Ze waren verantwoordelijk. Betrouwbaar. Sterk.
En vaak ook uitgeput, maar dat deel bleef binnenskamers. Als je dat niet benoemde bestond het niet en was je niet zwak. Zwak was iets wat jij absoluut niet kon zijn, wat jij je niet kon veroorloven.
Hormonen veranderen zonder dat we daar iets tegen kunnen doen
En nu, nu jij richting de perimenopauze of de overgang gaat veranderen jouw hormonen.
En wanneer hormonen veranderen, valt het vangnet weg dat het allemaal nog nét mogelijk maakte. En dan voelt het alsof je achteruitgaat.
In werkelijkheid wordt je geconfronteerd met iets anders: je kunt niet meer over jezelf heen walsen. Je redt het niet meer en is dat erg?
Misschien is dat geen achteruitgang.
Maar misschien is dat een grens die eindelijk zichtbaar wordt.
Een grens die jij nooit zelf kon voelen, mocht voelen van jezelf. Weer die zwakte waarmee jij niet geassocieerd wilde worden.
Of een zwakte die van jou als kind niet werd geaccepteerd, dat heeft er voor gezorgd dat jouw brein nog harder moet werken.
Liefdevol kijken
Wat ik vrouwen in deze fase leer, is niet hoe ze nóg efficiënter moeten worden.
Ik leer ze hoe ze realistischer kunnen plannen. Hoe ze taken kleiner maken.
Hoe ze hun energie serieus nemen in plaats van negeren.
En ja, soms betekent dat accepteren dat je niet meer functioneert zoals op je 32e.
Eerlijk?
Dat is geen verlies.
Dat is wijsheid.
En geloof me, als 65 jarige met een eigen ADD brein kan ik je zeggen:
Zachter worden voor jezelf is geen zwakte.
Het is volwassen kracht.
Als ik nu tegenwoordig naar mijzelf kijk voel ik eigen liefde die ik vroeger absoluut niet voor mijzelf kon voelen. Maar vanuit het weten en omarmen van wie ik ben mag ik dat tegenwoordig wel.
Genoeg is genoeg
Hoe lang ga je dit nog normaal blijven vinden?
Het altijd nét redden.
Altijd moe zijn.
Altijd denken dat jij je beter moet organiseren, beter moet plannen, beter moet functioneren.
Je weet inmiddels dat harder je best doen het probleem niet oplost.
En toch verwacht je het nog steeds van jezelf.
Dat is precies waarom je hier vastloopt.
Je hoeft niet eerst om te vallen voordat je mag zeggen: dit werkt niet meer.
Als je voelt dat het tijd is om te stoppen met overleven op wilskracht, plan dan een afspraak met mij in.
Niet volgende maand.
Niet “als het rustiger is”.
Nu.
Je brein gaat niet vanzelf anders werken.
Maar jij kunt wel leren hoe je ermee samenwerkt.
En geloof me: dat maakt een wereld van verschil.
Liefs, Nicole ❤️
Wil je beter begrijpen hoe dopamine bij ADHD werkt?
Lees dan ook mijn eerdere blog over dopamine en ADHD.
